ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀରେ କାହିଁକି ପୂଜା ପାଆନ୍ତି ମା’? କଣ ରହିଛି ପୌରାଣିକ କଥା

କନକ ବ୍ୟୁରୋ: ଧରାପୃଷ୍ଠରେ ଋତୁରାଜ ବସନ୍ତର ଆଗମନ ସହିତ ପ୍ରକୃତି ନୂତନ ରୂପ ଧାରଣ କରେ । ଚାରିଆଡ଼େ ସବୁଜିମା ଏବଂ ମନୋରମ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ପାଳିତ ହୁଏ 'ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ' । ଏହି ଦିନଟି ବିଦ୍ୟାଦାତ୍ରୀ ମା’ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ସମର୍ପିତ । କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି, କାହିଁକି କେବଳ ଏହି ଦିନରେ ହିଁ ମା’ଙ୍କର ଆରାଧନା କରାଯାଏ? ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ଗଭୀର ପୌରାଣିକ ରହସ୍ୟ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ।

ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁସାରେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ଯେତେବେଳେ ସୃଷ୍ଟି ରଚନା କରିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସମଗ୍ର ସଂସାର ନିଶବ୍ଦ ଥିଲା । କେଉଁଠି ବି ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ବାଣୀର ସ୍ପନ୍ଦନ ନଥିଲା । ସୃଷ୍ଟିର ଏହି ନିରବତାକୁ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ଚିନ୍ତିତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ । ସେ ନିଜ କମଣ୍ଡଳୁରୁ ଜଳ ବାହାର କରି ପୃଥିବୀ ଉପରେ ସିଞ୍ଚନ କରିଥିଲେ । ସେହି ଜଳ ବିନ୍ଦୁରୁ ଏକ ଅପୂର୍ବ ସୁନ୍ଦରୀ ଦେବୀ ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଚାରି ହାତରେ ବୀଣା, ପୁସ୍ତକ, ସ୍ଫଟିକ ମାଳା ଓ ବର ମୁଦ୍ରା ଥିଲା ।

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ସେହି ଦେବୀ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ବୀଣା ବଜାଇଲେ, ସେତେବେଳେ ସାରା ସଂସାରକୁ ବାଣୀ ବା ସ୍ୱର ମିଳିଥିଲା । ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧୁର ସ୍ୱର ବାହାର କରିଥିଲେ, ନଦୀଗୁଡ଼ିକ କଳକଳ ନାଦରେ ବହିବାକୁ ଲାଗିଥିଲେ । ସେହି ଦିନଟି ଥିଲା ମାଘ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥି । ସେହି ଦିନଠାରୁ ଏହି ତିଥିକୁ ମା’ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ତଥା ଜ୍ଞାନର ପର୍ବ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଛି ।

ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ପର୍ବ ନୁହେଁ, ଏହା ମନର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରି ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ଭରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ । ମା’ ସରସ୍ୱତୀ ହେଉଛନ୍ତି ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ, କଳା ଏବଂ ବାଣୀର ପ୍ରତୀକ । ତାଙ୍କର ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ନିର୍ମଳତା ଓ ପବିତ୍ରତାର ସୂଚକ । ହାତରେ ଥିବା ବୀଣା ଜୀବନର ସୁର ଓ ସଙ୍ଗୀତକୁ ଦର୍ଶାଉଥିବା ବେଳେ ପୁସ୍ତକ ଅନନ୍ତ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ ।

ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀରେ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ରହିଛି । ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ସୋରିଷ କ୍ଷେତ ହଳଦିଆ ଫୁଲରେ ଭରିଯାଏ । ଏହି ରଙ୍ଗ ଶୁଭ, ଉତ୍ସାହ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ । ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗ ସକରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ, ସେଥିପାଇଁ ଭକ୍ତମାନେ ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ମା’ଙ୍କ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି ।

ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ... ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲର ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତି: ଇରାନ ଉପରେ ହୋଇପାରେ ଅତର୍କିତ ଆକ୍ରମଣ

ଓଡ଼ିଆ ପରମ୍ପରାରେ ଏହି ଦିନ କୁନି କୁନି ଶିଶୁମାନଙ୍କର ‘ଖଡ଼ିଛୁଆଁ’ ବା ବିଦ୍ୟାରମ୍ଭ କରାଯାଏ । ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ, ମା’ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ଶିଶୁର ବୁଦ୍ଧି ବିକାଶ ହୁଏ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେ ସଫଳତା ପାଏ ।

ଶେଷରେ, ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ସଂସାରରେ ଜ୍ଞାନଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି କିଛି ନାହିଁ । ମା’ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଆରାଧନା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅଜ୍ଞାନତା ରୂପକ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ ଜୀବନ ସାର୍ଥକ ହୁଏ ।