କନକ ବ୍ୟୁରୋ : ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ କେବଳ ବୟସ୍କ ନେତା ଓ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ କାହାଣୀ ନୁହେଁ ବରଂ ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ଅଗଣିତ କିଶୋର ଓ ବାଳକଙ୍କ ଅଦମ୍ୟ ସାହସ, ତ୍ୟାଗ ଓ ବଳିଦାନର ଗାଥା । ଯେଉଁ ବୟସରେ ପିଲାମାନେ ଖେଳକୁଦରେ ମାତିଥା'ନ୍ତି, ସେହି ବୟସରେ ଏହି ବୀରମାନେ ଦେଶମାତୃକାର ଶୃଙ୍ଖଳ ମୋଚନ ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ବାଜି ଲଗାଇ ଦେଇଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଅବଦାନ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମକୁ ଏକ ନୂତନ ଦିଗ ଓ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା ।
କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୁବଶକ୍ତି:
କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ଆନ୍ଦୋଳନଗୁଡ଼ିକ କିଶୋରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରେରଣାର ସ୍ରୋତ ଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନର ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଅତ୍ୟାଚାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଗ୍ରାମ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ କମ୍ ବୟସର ଯୁବକ ଆଗେଇ ଆସିଥିଲେ ।
ଖୁଦିରାମ ବୋଷ:ଭାରତର ସବୁଠାରୁ କମ୍ ବୟସର ସହିଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖୁଦିରାମ ବୋଷ ଅନ୍ୟତମ । ମାତ୍ର ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଦେଶ ପାଇଁ ଫାଶୀଖୁଣ୍ଟରେ ଝୁଲିଯାଇଥିଲେ । ବ୍ରିଟିଶ ବିଚାରପତି କିଙ୍ଗସଫୋର୍ଡଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଉଦ୍ୟମରେ ସେ ବୋମା ଫିଙ୍ଗିଥିଲେ, ଯଦିଓ ଏଥିରେ ଦୁଇଜଣ ନିରୀହ ମହିଳାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ଏହି ବଳିଦାନ ସାରା ଦେଶର ଯୁବକମାନଙ୍କ ମନରେ ଦେଶପ୍ରେମର ନିଆଁ ଜଳାଇ ଦେଇଥିଲା ।
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚାକୀ:ଖୁଦିରାମଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଥିଲେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚାକୀ । ପୁଲିସ ହାତରେ ଧରାପଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ନିଜକୁ ଗୁଳି କରି ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ଏହି ଦୁଇ କିଶୋରଙ୍କ ସାହସ ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ମୂଳଦୁଆକୁ ଦୋହଲାଇ ଦେଇଥିଲା ।
ଅହିଂସା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ବାନର ସେନା:
ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନେଇ "ବାନର ସେନା" ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ପିଲାମାନେ ଗୁପ୍ତରେ ସୂଚନା ଆଦାନପ୍ରଦାନ କରିବା, ପୋଷ୍ଟର ଲଗାଇବା, ପତାକା ଉଡ଼ାଇବା ଏବଂ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଦସ୍ତାବିଜକୁ ଏକ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ନେବା ଭଳି ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ କାମ କରୁଥିଲେ ।
ନନ୍ଦିନୀ ଶତପଥୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନନ୍ଦିନୀ ଶତପଥୀ ଅତି କମ୍ ବୟସରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ମାତ୍ର ୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଏକ ପୁଲିସ ଷ୍ଟେସନ ବ୍ରିଟିଶ ପତାକା କାଢ଼ି ଦେଇଥିଲେ । ଯେଉଁଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପୁଲିସର ନିର୍ମମ ମାଡ଼ ସହିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ।
ଓଡ଼ିଶାର ବୀର ବାଳକ ବାଜି ରାଉତ:
ଓଡ଼ିଶାର ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ନୀଳକଣ୍ଠପୁର ଘାଟରେ ଜନ୍ମିତ ବାଜି ରାଉତ ଭାରତର ସର୍ବକନିଷ୍ଠ ସହିଦ ଭାବେ ପରିଚିତ । ୧୯୩୮ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୧୧ ତାରିଖରେ , ମାତ୍ର ୧୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀ ପାର କରାଇବା ପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶ ପୁଲିସକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ । ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ ଆନ୍ଦୋଳନର ଜଣେ ସକ୍ରିୟ ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ସେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ଅଟଳ ରହିଥିଲେ । ଏଥିରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପୁଲିସ ତାଙ୍କୁ ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କରିଥିଲା । ତାଙ୍କର ଏହି ଅସାଧାରଣ ସାହସ ଓ ବଳିଦାନ ତାଙ୍କୁ ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଅମର ରଖିଛି ଆଉ ରଖିବ ମଧ୍ୟ ।
ଆଜାଦ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜ:ନେତାଜୀ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କ ଆଜାଦ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଶିଶୁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଥିଲା । ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ତାଲିମ ଦିଆଯାଉଥିଲା । ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଆଶା ସହାୟଙ୍କ ଭଳି କିଶୋରୀମାନେ ଏଥିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଏହି କିଶୋର ଓ ବାଳକମାନଙ୍କର ଅବଦାନକୁ କେବେବି ଭୁଲି ହେବ ନାହିଁ । ସେମାନଙ୍କର ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ଦେଶପ୍ରେମ, ଅଦମ୍ୟ ସାହସ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବଳିଦାନ ଆଜି ବି ଯୁବପିଢ଼ି ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଏକ ଅନନ୍ତ ଉତ୍ସ ହୋଇ ରହିଛି ।