ଆମେରିକା ଓ ଭାରତର ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତି ପଛରେ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ. ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ ରହିଛି ବଡ଼ ହାତ। ଏସ. ଜୟଶଙ୍କର ଜଣେ ମାହିର କୂଟନୈତିଜ୍ଞ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ଆରମ୍ଭରୁ ଶୁଳ୍କ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନୀରବ ରହି, ଭାଷଣବାଜିରୁ ଦୂରେଇ ରହି ଦେଶର ଅଗ୍ରଗତି ଦିଗରେ କାମ କରିଚାଲିଥିଲେ, ଆଉ ଏବେ ବୈଠକ ଓ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ-ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କକୁ ପୁଣିଥରେ ଟ୍ରାକକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଛନ୍ତି। ଫଳସ୍ଵରୂପ, ଆମେରିକା ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଶୁଳ୍କକୁ ୫୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ୧୮ ପ୍ରତିଶତକୁ ହ୍ରାସ କରିଛି। ଆସନ୍ତୁ ସରଳ ଭାଷାରେ ବୁଝିବା, ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ ଚତୁର କୂଟନୀତି କିପରି ଏହି ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି।

Advertisment

୨୦୨୫ ମସିହାରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଭାରତ ଉପରେ ଭାରୀ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିଥିଲେ। ଆମେରିକା ଦାବି କରିଥିଲା ଯେ ଭାରତ ଋଷଠାରୁ ଅତ୍ୟଧିକ ତେଲ କିଣୁଛି, ଯାହା ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଋଷକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା। ତେଣୁ, ଆମେରିକା ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ ମୂଳ ଶୁଳ୍କ ଏବଂ ଅତିରିକ୍ତ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିଥିଲା, ଯାହା ମୋଟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ଏହା ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନିକାରୀଙ୍କୁ ବହୁତ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଲା। ଇସ୍ପାତ, ଆଲୁମିନିୟମ, ବୟନଶିଳ୍ପ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଗଲା, ଯାହା ଆମେରିକା ସହିତ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କଲା। ତଥାପି, କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ପ୍ରବୀଣ ଏସ. ଜୟଶଙ୍କର ଏହାକୁ ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଲେ।

ଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କର ନିୟମିତ ଭାବରେ ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ମାର୍କୋ ରୁବିଓଙ୍କ ସହିତ ସାକ୍ଷାତ କରିଆସୁଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ସାକ୍ଷାତ କରୁଥିଲେ କିମ୍ବା କଥା ହେଉଥିଲେ, ଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ-ଆମେରିକା ବାଣିଜ୍ୟ ୫୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିବା ଆବଶ୍ୟକ, କିନ୍ତୁ ଶୁଳ୍କ ହ୍ରାସ କରିବା ଜରୁରୀ। ଏହି ବୈଠକ ବାଣିଜ୍ୟ ଆଲୋଚନାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା। ଟ୍ରମ୍ପ ଶୁଳ୍କ ଉପରେ ବିବୃତ୍ତି ଦେବା ଜାରି ରଖିଥିବା ବେଳେ ଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କର ନୀରବ ରହି ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଥିଲେ।

ବହୁ ଦିନ ଧରି ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଜାନୁଆରୀ ଏବଂ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ ବୈଠକ ଭାରତ ଓ ଆମେରିକା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ସାବ୍ୟସ୍ଥ ହେଲା। ଏସ. ଜୟଶଙ୍କର ଫେବୃଆରୀ ୨ ରୁ ୪ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୱାଶିଂଟନରେ ଅଛନ୍ତି। ସେ କ୍ରିଟିକାଲ୍ ମିନେରାଲ୍ସ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ଆଉ ଏହାରି ଭିତରେ ଫେବୃଆରୀ ୨ ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଓ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଫୋନ୍ କଲ୍ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରିଛି। ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ''ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ''ରେ ପୋଷ୍ଟ କରି କହିଛନ୍ତି, ଶୁଳ୍କ ୨୫ ପ୍ରତିଶତରୁ ୧୮ ପ୍ରତିଶତକୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ମଧ୍ୟ ଟ୍ୱିଟ୍ କରି ଖୁସି ପ୍ରକାଶ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ "ମେଡ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ" ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ୧୮ ପ୍ରତିଶତ ଶୁଳ୍କରେ ଆମେରିକାରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବ। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବରେ, ଜୟଶଙ୍କର ଆମେରିକାରେ ଥିବା ସମୟରେ ଏହି ଘୋଷଣା ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଚୁକ୍ତିକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ କରିଥିଲା ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହିତ ବୈଠକରେ ଏହାକୁ ମଜବୁତ କରିଥିଲା।