କନକ ବ୍ୟୁରୋ: ପୋଷ୍ଟମର୍ଟମ ବା ଶବ ବ୍ୟବଚ୍ଛେଦ ହେଉଛି ଏକ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରକ୍ରିୟା ।  ଯେଉଁଥିରେ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ଜାଣିବା ପାଇଁ ମୃତ ଶରୀରର ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ । ଭାରତରେ ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଆଇନଗତ ମାମଲା । ଯେପରିକି ହତ୍ୟା, ଆତ୍ମହତ୍ୟା, ଦୁର୍ଘଟଣା କିମ୍ବା କୌଣସି ଅସ୍ୱାଭାବିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ହୋଇଥିବା ମୃତ୍ୟୁର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡାକ୍ତରୀ ଦଳର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥାଏ । ପୋଲିସ କିମ୍ବା ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପରେ ହିଁ ପୋଷ୍ଟମର୍ଟମ କରାଯାଏ । ମୃତକଙ୍କ ପରିବାର ଲୋକଙ୍କ ସହମତି ମଧ୍ୟ ନିଆଯାଇଥାଏ ।  କିନ୍ତୁ ଆଇନଗତ ମାମଲାରେ ଏହା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ । ଭାରତରେ ପୋଷ୍ଟମର୍ଟମ ଟିମ୍‌ର କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଦରମା ସେମାନଙ୍କ ପଦବୀ, ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ସରକାରୀ ବା ବେସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ।

Advertisment

ସରକାରୀ ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ ବା ହସ୍ପିଟାଲରେ ଜଣେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଦରମା ମାସକୁ ୮୦,୦୦୦ ରୁ ୨,୦୦,୦୦୦ କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇପାରେ । ପୋଷ୍ଟମର୍ଟମ ଟେକ୍ନିସିଆନ୍ ଏବଂ ଆସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଏହି ପଦବୀରେ ଥିବା କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଦରମା ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ ଥାଏ । ସରକାରୀ ଚୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଦରମା ମାସକୁ ୧୫,୦୦୦ ରୁ ୨୫,୦୦୦ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ । ସ୍ଥାୟୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ୨୫,୦୦୦ ରୁ ୪୦,୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଏକ ଚାକିରି ନୁହେଁ, ବରଂ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସେବା । ଏଥିପାଇଁ ଶାରୀରିକ ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ଦୃଢ଼ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।