ବ୍ରିଫକେସ୍‌ରୁ ଟାବଲେଟ୍,ବଦଳିଗଲା ତାରିଖରୁ ସମୟ ; ଜାଣନ୍ତୁ ବଜେଟର ଭିତିରି କଥା

କନକ ବ୍ୟୁରୋ : ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେଉଥିବା ବାର୍ଷିକ ବଜେଟ୍ କେବଳ ଏକ ଆର୍ଥିକ ଦଲିଲ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଦେଶର ବିକାଶର ଏକ ଆଇନା । ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ବଜେଟ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମୟାନୁକ୍ରମେ ନିଜର ପୁରୁଣା ପରମ୍ପରାକୁ ଛାଡ଼ି ଏକ ନୂଆ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି । ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ପଛରେ ରହିଛି ଅନେକ ରୋଚକ କାହାଣୀ ।

ବଜେଟ୍ ଇତିହାସରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଥିଲା ୧୯୯୯ ମସିହାରେ । ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟରୁ ବଜେଟ୍ ସନ୍ଧ୍ୟା ୫ଟାରେ ଉପସ୍ଥାପନ ହେଉଥିଲା । ଏହା ପଛର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ଥିଲା ଲଣ୍ଡନ ସହ ସମୟର ତାଳମେଳ । ଯେତେବେଳେ ଭାରତରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ୫ଟା ହେଉଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଲଣ୍ଡନରେ ସକାଳ ପ୍ରାୟ ୧୧ଟା ବାଜୁଥିଲା । ଫଳରେ ବ୍ରିଟିଶ ସାଂସଦମାନେ ଭାରତର ବଜେଟ୍ ସୂଚନା ସେମାନଙ୍କ ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ପାଇପାରୁଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଏହି ଗୁଲାମିର ପରମ୍ପରା ଚାଲିଆସିଥିଲା । ମାତ୍ର ୧୯୯୯ରେ ତତ୍କାଳୀନ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ଯଶୱନ୍ତ ସିହ୍ନା ଏହାକୁ ବଦଳାଇ ସକାଳ ୧୧ଟାକୁ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲା ।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ---ଏଥର ବଜେଟ୍ ବ୍ୟାଗରୁ ବାହାରିବ କ’ଣ ? କେଉଁମାନଙ୍କୁ ମିଳିବ ଅଧିକ ଲାଭ ?

ବଜେଟ୍ ଉପସ୍ଥାପନର ତାରିଖକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ସଂସ୍କାର କରାଯାଇଛି । ୨୦୧୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଜେଟ୍ ଫେବ୍ରୁଆରି ମାସର ଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିବସରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଉଥିଲା । ଏହି କାରଣରୁ ନୂଆ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ବେଳକୁ ବଜେଟ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ହୋଇପାରୁନଥିଲା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗକୁ ପାଣ୍ଠି ମିଳିବାରେ ବିଳମ୍ବ ହେଉଥିଲା । ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ଅରୁଣ ଜେଟଲୀ ବଜେଟ୍ ତାରିଖକୁ ଫେବ୍ରୁଆରି ୧ ତାରିଖକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଦେଇଥିଲେ । ଏହାଦ୍ୱାରା ନୂଆ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତ ଯୋଜନା ଓ ପାଣ୍ଠି ବ୍ୟବସ୍ଥା ସଠିକ୍ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିପାରିଲା ।

ବଜେଟ୍ ଶବ୍ଦଟି ଫରାସୀ ଶବ୍ଦ 'ବୋଗେଟ୍'ରୁ ଆସିଛି, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଚମଡ଼ା ବ୍ୟାଗ୍ । ବ୍ରିଟିଶ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଚମଡ଼ା ବ୍ରିଫକେସ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ସମାନ ପରମ୍ପରା ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ ଏହି ବ୍ରିଟିଶ ପରମ୍ପରାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ସେ ସୁଟକେସ୍ ବଦଳରେ ଏକ ନାଲି କପଡ଼ାରେ ଗୁଡ଼ା ହୋଇଥିବା ପାରମ୍ପରିକ ଭାରତୀୟ "ବହି-ଖାତା" ଆଣି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚକିତ କରିଦେଇଥିଲେ ।

ଏହି ଯାତ୍ରା ସେତିକିରେ ଅଟକି ନଥିଲା । ୨୦୨୧ ମସିହାରେ କୋଭିଡ୍ ମହାମାରୀ ସମୟରେ ଭାରତ ଦୁନିଆକୁ ନିଜର ଡିଜିଟାଲ୍ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବଜେଟ୍ କୌଣସି କାଗଜରେ ଛପା ନହୋଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ "ପେପରଲେସ୍" ବା କାଗଜବିହୀନ ହୋଇଥିଲା । ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ଏକ ମେଡ୍-ଇନ୍-ଇଣ୍ଡିଆ ଟାବଲେଟ୍ ଜରିଆରେ ବଜେଟ୍ ପଢ଼ିଥିଲେ, ଯାହା ଭାରତର ଆଧୁନିକିକରଣର ଏକ ସଙ୍କେତ ଥିଲା ।

ଏହି ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନ କେବଳ ଘଟଣା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଭାରତ କିଭଳି ଧୀରେ ଧୀରେ ନିଜର ଔପନିବେଶିକ ମାନସିକତାକୁ ପଛରେ ପକାଇ ଏକ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଏବଂ ଆଧୁନିକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି । ସମୟ, ତାରିଖ ଏବଂ ଉପସ୍ଥାପନ ଶୈଳୀର ଏହି ରୂପାନ୍ତରଣ ଭାରତୀୟ ବଜେଟ୍‌କୁ ଅଧିକ ଲୋକାଭିମୁଖୀ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିପାରିଛି ।