କନକ ବ୍ୟୁରୋ : ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ପ୍ରଚଳନରୁ ବାହାର କରାଯାଇଥିବା ୨୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ଗୋଲାପି ନୋଟର ଶତପ୍ରତିଶତ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରି ନାହିଁ । ୨୦୨୫ର ଶେଷ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ଏବଂ RBI ସୂଚନା ଦେଇଛି ଯେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ୫୦୦୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ଗୋଲାପି ନୋଟ୍ ଫେରିବାକୁ ବାକି ଅଛି । ଅର୍ଥାତ୍ ଏତେ ପରିମାଣର ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିବା ବଡ଼ ନୋଟ୍ ଏବେ ବି ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଛି । ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି ଫେରସ୍ତ ସୁବିଧା ଜାରି ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଫେରାଇବାର ଗତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନ୍ଥର ହୋଇଯାଇଛି ।

Advertisment

୨୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟକୁ ନେଇ RBI ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପଡେଟ୍ ଜାରି କରିଛି । ୧୯ ମେ’ ୨୦୨୩ରେ ପ୍ରଚଳନରୁ ବାହାର କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଗୋଲାପି ନୋଟଗୁଡ଼ିକ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଫେରି ନାହିଁ । ସେହି ସମୟରେ ବଜାରରେ ୩.୫୬ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏହି ବଡ଼ ନୋଟ୍ ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା ଏବଂ ୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା ମୋଟ ୯୮.୪୧% ନୋଟ୍ ଫେରସ୍ତ ଆସିଛି । ଏବେ ବି ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ୫,୬୬୯ କୋଟି ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟର ୨୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ରହିଛି ।

ଅଦିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ---ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ କି ୫୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍? ଜାଣନ୍ତୁ ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟ

ପ୍ରଚଳନରୁ ବାହାର ହେବା ପରେ RBI ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ନୋଟ୍ ଜମା କରିବା ପାଇଁ ସୁବିଧା ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଗତି ବହୁତ ଦ୍ରୁତ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହା ବହୁତ ମନ୍ଥର ହୋଇଯାଇଛି । ଗତ ଦୁଇ ମାସର ପରିସଂଖ୍ୟାନକୁ ଦେଖିଲେ, ୩୧ ଅକ୍ଟୋବରରେ ବଜାରରେ ଏହି ନୋଟର ପରିମାଣ ୫,୮୧୭ କୋଟି ଟଙ୍କା ଥିଲା ଏବଂ ଏବେ ମଧ୍ୟ ୫,୬୬୯ କୋଟି ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟର ବଡ଼ ନୋଟ୍ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଛି । ଏହିପରି ଭାବରେ, ଗତ ଦୁଇ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମାତ୍ର ୧୪୮ କୋଟି ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟର ନୋଟ୍ ଫେରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି । RBI ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫେରସ୍ତ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ୨୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ଗୁଡ଼ିକ ‘ଲିଗାଲ୍ ଟେଣ୍ଡର’ ଭାବରେ ରହିବ ।

କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ୨୦୧୬ ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଏହି ବଡ଼ କରେନ୍ସି ନୋଟ୍ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଦେଶରେ ୫୦୦ ଏବଂ ୧୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟର ବିମୁଦ୍ରୀକରଣ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା । ବିମୁଦ୍ରୀକରଣର ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ କରିବା ସହିତ ବଜାରରେ ଅନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟର ନୋଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବା ପରେ, ୧୯ ମେ’ ୨୦୨୩ରେ ‘କ୍ଲିନ୍ ନୋଟ୍ ପଲିସି’ ଅଧୀନରେ ଏହାକୁ ପ୍ରଚଳନରୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ।

୨୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟକୁ ଚଳନରୁ ବାହାର କରିବା ପରେ, ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କ ଶାଖାରେ ନୋଟ୍ ବଦଳାଇବାକୁ ସୁବିଧା ଦେଇଥିଲା । ପରେ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ RBIର ୧୯ଟି ଆଞ୍ଚଳିକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରଖାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନୋଟ୍ ବଦଳାଯାଇପାରିବ ।

ସେଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ଅହମ୍ମଦାବାଦ, ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ, ବେଲାପୁର, ଭୋପାଳ, ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଚଣ୍ଡିଗଡ଼, ଚେନ୍ନାଇ, ଗୁଆହାଟୀ, ହାଇଦ୍ରାବାଦ, ଜୟପୁର, ଜାମ୍ମୁ, କାନପୁର, କୋଲକାତା, ଲକ୍ଷ୍ନୌ, ମୁମ୍ବାଇ, ନାଗପୁର, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ପାଟନା ଏବଂ ତିରୁବନନ୍ତପୁରମ୍ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଲୋକଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ RBI ଯେକୌଣସି ଡାକଘର ଜରିଆରେ ମଧ୍ୟ ୨୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ପଠାଇବାର ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରିଛି ।