ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୪୫% କାଶ୍ମୀର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଯୋଗୁଁ ହରାଉଛନ୍ତି ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତା

କନକବ୍ୟୁରୋ : ପ୍ରଯୁକ୍ତିବ୍ୟିାର ଦ୍ରୁତ ବିକାଶ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୂତନ ପ୍ରକାରର ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ସୂଚନା ପ୍ରସାରଣକୁ ସହଜ କରିଛି। ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବିକାଶ ସହିତ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତା ଉପରେ ଏହାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। 

ଭାରତର ଦକ୍ଷିଣ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କିଶୋରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆକୁ ନିଷେଧ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, କାଶ୍ମୀର ହାଇସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ୪୫% ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତା ହରାଉଛନ୍ତି। ସେମାନେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରତି ଅଧିକ ଜଡ଼ିତ ହେବା ଦ୍ବାରା ମାନସିକ ସ୍ଥିତି ଖରାପ ହେଉଥିବା ସର୍ଭେ ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଳେଖ କରାଯାଇଛି। ଏସର୍ମ୍ପକିତ ତଥ୍ୟ ଇଆନା ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଟରଡିସିପ୍ଲିନାରୀ ଷ୍ଟଡିଜ୍‌ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଭାରତରେ ହାଇସ୍କୁଲ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତା ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା। ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ ଏକ କ୍ରସ୍-ସେକ୍ସନାଲ୍ ପରିମାଣାତ୍ମକ ଡିଜାଇନ୍ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଥିଲା। କାଶ୍ମୀରରେ ହାଇସ୍କୁଲ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଫଳାଫଳ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଶୀର୍ଷକ ଏହି ସର୍ଭେରେ ଗ୍ରାମୀଣ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାୟ ୪୦୦ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥିଲା। ସେମାନେ ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀରୁ ଦ୍ବାଦଶ ଶ୍ରେଣୀର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଥିଲେ। ଏଥିରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କର ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ବ୍ୟବହାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରାଯାଇଥିଲା।

ସେଥିରେ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ଭିଡିଓ ଗେମିଂ, ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ବନ୍ଧୁତା ଓ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ପ୍ରତି ନିଶା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା। ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ପାଇଁ, ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତା ମାପ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବୈଧ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ସଂରଚିତ ସର୍ଭେ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଥିଲା। ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତା ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ପାଇଁ ତୁଳନାତ୍ମକ ପରୀକ୍ଷା ଏବଂ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଥିଲା। 
ଯେଉଁଥିରେ ୭ମ ରୁ ୧୨ମ ଶ୍ରେଣୀର ୨୪୬ ଜଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ସାମିଲ ଥିଲେ। ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ଭିଡିଓ ଗେମିଂ, ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ବନ୍ଧୁତା ଏବଂ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ନିଶା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ବ୍ୟବହାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରାଯାଇଥିଲା। 

ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ବ୍ୟବହାରର ସାମଗ୍ରିକ ପ୍ରଚଳନ ଦେଶର ଅନ୍ୟ ପ୍ରାନ୍ତ ତୁଳନାରେ କମ୍ ରହିଛି। ଅନଲାଇନ୍ ବନ୍ଧୁତାରେ ୩.୬% ଏବଂ ଭିଡିଓ ଗେମିଂରେ ୨.୮% ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ସେହିପରି ଫୋନ୍ କଲ୍ ୨%, ଟେଲିଭିଜନ ଦେଖିବା ୧.୬%, ଟେକ୍ସଟ୍ ମେସେଜିଂ ୧.୨% ଏବଂ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ବନ୍ଧୁତା ୦.୮%ରେ ସାମିଲ୍ ରହିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା। ଉଚ୍ଚଶେଣୀରେ ପଢୁଥିବା ବରିଷ୍ଠ ଛାତ୍ରୀଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ବ୍ୟବହାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରର ଥିଲା। ସେମାନେ ବିଶେଷକରି ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାର, ମିଡିଆ ସେୟାରିଂ ଏବଂ ଭିଡିଓ ଗେମିଂ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣରେ ଆଗୁଆଥିଲେ।। ସେମାନଙ୍କର ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତା ଏବଂ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନକାରାତ୍ମକ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା, ବିଶେଷକରି ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାର 

ମେସେଜିଂ ଏବଂ ଭିଡିଓ ଗେମିଂରେ ଏଭଳି ସ୍ଥିତି ଉପୁଜିଥିବା ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ପ୍ରବେଶ ନ କରିପାରୁନଥିବା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା। ୧୪% ରୁ ଅଧିକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ମେସେଜିଂ କରିବା ଜାଣିନଥିଲେ। ୧୭% ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଫୋନ୍ କଲ୍ ରିସିଭ୍ କରିପାରୁନଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ସେହିପରି ୧୨% ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଫେସବୁକ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମାଜିକ ନେଟୱାର୍କ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଜାଣିନଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା। ଏଭଳି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କିଛି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସହିତ ଯାଞ୍ଚ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥତା ଯୋଗୁ ଚିନ୍ତଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇପଡୁଥିବ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା। ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଜଡ଼ିତ ୪୪.୩% ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ଥିତି ଖରାପ ଥିବା ଜଣାପଡିଥିଲା। 

ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାର, ବ୍ୟାୟାମର ଅଭାବ, ଅତ୍ୟଧିକ କାମ ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତାକୁ ଖରାପ କରୁଥିବା ୨୦୨୪-୨୫ ଅର୍ଥନୈତିକ ସର୍ଭେ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ କାଶ୍ମୀରର ସ୍କୁଲ ନୀତି ଉପରେ ପୁନଃବିଚାର କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁସ୍ଥ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଅଭ୍ୟାସ ବିକାଶ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଜାରି ହୋଇଛି।
ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିଣାମ ଏବଂ ବିପଦ ବିଷୟରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ସହିତ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ନିଶାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ କୌଶଳ ବିଷୟରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଏବଂ ସୂଚନା ଦକ୍ଷତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବିକଶିତ କରିବା ବିଷୟରେ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ଅଧ୍ୟୟନରେ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହା ସାଇବରସ୍ପେସରେ ଆଚରଣର ମାନସିକ ଭାବରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ ପରିଣାମ ପରିଚାଳନା କରିବାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍କୁଲର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା । 

ପରାମର୍ଶ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଗତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସୁସ୍ଥ ଅନଲାଇନ୍ ଅଭ୍ୟାସ ବିକଶିତ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇପାରେ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଚାପ ଏବଂ ଚିନ୍ତାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ସାହାଯ୍ୟ ନେବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିପାରିବ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
ଅତ୍ୟଧିକ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ବ୍ୟବହାରର କ୍ଷତିକାରକ ପରିଣାମକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ, ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସ୍କ୍ରିନ୍ ବ୍ୟବହାର ପ୍ରଦାନ କରିବା, ଅଫଲାଇନ୍ ସାମାଜିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ବିଷୟରେ ସକାରାତ୍ମକ ଆଲୋଚନାରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଅଭିଭାବକମାନଙ୍କୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ଡିଜିଟାଲ୍ ସୁସ୍ଥତାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନକାରୀମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସୁରକ୍ଷିତ ୱେବ୍ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ବୟସ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଫିଲ୍ଟର କରିବା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ବ୍ୟବହାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ସରକାରୀ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, କାଶ୍ମୀରରେ ପ୍ରାକ୍-ପ୍ରାଥମିକରୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋଟ ନାମଲେଖା ୨୦୨୪-୨୫ ଶିକ୍ଷାବର୍ଷରେ ପ୍ରାୟ ୨୬.୧୭ ଲକ୍ଷ ଥିଲା।